Home BestemmingenAfrikaKaapverdië Kaapverdië: Schildpadden kijken onder de sterren

Kaapverdië: Schildpadden kijken onder de sterren

by Elisa van der Sluis
schildpadden Kaapverdie Boa Vista

Elk jaar van juli tot en met half oktober komen er op Boa Vista in Kaapverdië honderden schildpadden aan land. De dieren hebben slechts 1 doel: eieren leggen. Het eiland is namelijk de derde grootste nestplaats ter wereld voor zeeschildpadden. Wij gingen een avond op zoek naar deze bijzondere dieren.

Onder duizenden sterren

Rond half 8 ’s avonds worden we opgehaald bij ons hotel. We rijden een poosje over de hobbelige wegen richting het noorden, wanneer we plots afslaan. De woestijn in, waar we in het pikkedonker onze weg vervolgen. Ergens middenin de woestijn stoppen we naar een reflecterend paaltje met een schildpad erop. De gids stapt zonder iets te zeggen uit en begint rood papier over de koplampen te plakken. Even later stapt hij weer in, kijkt ons breed lachend aan en zegt: “it’s for turtle”. En dan rijden we verder in de duisternis.

Ongeveer een halfuur later komen we aan bij het kamp in het reservaat. We worden hartelijk welkom geheten en krijgen de do’s en don’ts te horen. Zo mag enkel de gids een zaklamp dragen, welke rood licht schijnt en mag er onder geen beding worden gefotografeerd of gefilmd. Dat is dan meteen ook de reden waarom je in dit blog maar weinig foto’s ziet. Na de voorlichting lopen we het strand op en na een paar honderd meter is het raak: er kruipt een zeeschildpad over het strand!

Schildpadden Kaapverdie

We gaan meteen op onze knieën zitten en houden ons stil. De schildpad begint dan te graven. Ze maakt een nest! De gids gebaart ons dat we nu veilig achter haar kunnen gaan zitten. Schildpadden raken namelijk in een soort comateuze toestand tijdens het leggen van de eieren en zijn zich niet bewust van de omgeving. We nemen plaats en kijken toe hoe de schildpad haar nest graaft. Het gaat langzaam, zoals je verwacht en ze gebruikt enkel haar achterpoten. Even kijk ik omhoog en dan realiseer ik mij hoe bijzonder dit is. Aan de hemel stralen duizenden sterren, zelfs de Melkweg laat zich zien. Voor mij zit een gigantische zeeschildpad…

Meer dan honderd eieren

Plots stopt ze en begint een paar krampachtige bewegingen te maken. De gids legt uit dat het weeën zijn en nog voor ze haar zin af kan maken valt het eerste ei in het nest. Op rap tempo volgt het ene na het andere ei. Één van de onderzoekers begint voorzichtig de eieren weg te halen. Ze worden verplaatst naar het strand bij het research centre waar al meerdere nesten zijn veilig gesteld. Steeds als we even denken dat ze nu wel klaar zal zijn volgen er meer eieren. Uiteindelijk legde deze zeeschildpad maar liefst 113 eieren.

Zodra ze klaar is met het leggen van haar eieren begint ze het nest dicht te gooien met zand. Een uiterst precies werkje, wat ze moet het zo goed mogelijk camoufleren voor eventuele roofdieren. Ook dit doet ze enkel met behulp van haar achterpoten. Tegen de tijd dat ze bijna klaar is, is het voor ons tijd om te gaan. Zodra de zeeschildpad klaar is zal ze uit haar roes ontwaken en teruggaan naar de zee. En wij mogen dan niet in de weg zitten. Met een grote boog lopen we om de zeeschildpad heen, terug naar het kamp. Daar komen we erachter dat we ruim 2,5 uur naar de schildpad hebben zitten kijken. Misschien was zij niet de enige die in een soort roes zat. Vol van wat we net hebben gezien keren we terug naar ons hotel. Wat was dit bijzonder om mee te maken.

De schildpadden van Kaapverdië

De stranden van Boa Vista en Sal worden jaarlijks bezocht door honderden schildpadden. Ze leggen hun eieren op de stranden waar zij zelf ooit zijn geboren. Wereldwijd komen er 7 soorten zeeschildpadden voor en 5 hiervan gebruiken de Kaapverdische eilanden om hun nesten te leggen. De eilanden zijn de derde grootste nestplaats voor de Caretta Caretta (onechte Karetschildpad). Ook de zeeschildpad die wij zagen behoorde tot deze soort.

De schildpadden hebben een ongelofelijk goed gevoel voor richting. Op de leeftijd van 15-20 jaar zijn de zeeschildpadden volwassen en keren ze voor de eerste keer terug naar land, om hun eieren te leggen. Ze doen dit altijd op de stranden waar ze zelf zijn geboren. In de tussenliggende jaren leggen de dieren enorme afstanden af en steken ze soms zelfs oceanen over. Een zeeschildpad kan door meerdere mannetjes bevrucht worden, waardoor de meesten zo’n 4-5 keer per seizoen aan land komen om eieren te leggen. Een nest bestaat vrijwel altijd uit tientallen eieren, soms loopt het op tot 200.

Na ongeveer 60 dagen komen de eieren uit en begint de gevaarlijkste periode van het leven van de zeeschildpadden. Ze zijn bij de geboorte slechts een centimeter of 5 groot en dus een zeer makkelijke prooi voor krabben, vogels, vissen en inktvissen. Moeders kijken nooit meer om naar hun jongen. Van alle eieren die uitkomen zal het grootste deel van de zeeschildpadden sterven voor ze volwassen zijn. Slechts 1 op de 1000 jonge zeeschildpadden zal ooit volwassen worden.

Bescherming van de schildpadden op Boa Vista en Sal

Zowel op Sal als op Boa Vista (waar wij waren, lees hier mijn traveldiary) zijn verschillende kleinschalige stichtingen en projecten ter bescherming van de zeeschildpadden. Op Boa Vista is vrijwel het hele zuid oostelijke deel van het eiland uitgeroepen tot beschermd gebied. Dit deel van het eiland mag niet bebouwd worden en je mag dit deel ook niet zelf bezoeken. Het beschermde gebied loopt pakweg van het dorpje Fundo das Figueiras in het noorden tot aan hotel RIU Touareg in het zuiden.

De stichtingen zetten zich, met behulp van lokale en internationale vrijwilligers, in voor de bescherming van de zeeschildpadden. Zo beschermen de schildpadden die hun nest leggen en de eieren in de nesten (o.a. door het verplaatsen). Ook helpen ze soms een schildpad terug naar zee als deze erg vermoeid is of de weg niet kan vinden. Ze verzamelen data voor onderzoek en taggen schildpadden om te kijken hoe vaak ze terug keren. Medewerkers van de stichtingen komen ook langs in de hotels om toeristen van info en educatie te voorzien. Tot slot proberen ze door middel van educatie ook de lokale bevolking duidelijk te maken dat de schildpadden beschermd dienen te worden. Helaas staan ze hier en daar nog wel eens op het menu.

De projecten doen zeer goed werk, met enorme goede resultaten. Voorbeeld: in 2007 werden zo’n 600 schildpadden gedood op de stranden. In 2008, het jaar waarin de eerste projecten begonnen, werden er slechts 60 schildpadden gedood. Nog steeds teveel, maar wel een reductie van 90%.

BIOS Kaapverdie

Ook zeeschildpadden kijken in Kaapverdië?

De kans dat je een zeeschildpad ziet tijdens een tour is erg groot. Honderden zeeschildpadden komen jaarlijks naar de eilanden en de vrijwilligers zijn goed op de hoogte waar ze zich bevinden. De projecten op Sal en Boa Vista krijgen geen financiële steun van de overheid. Simpelweg omdat dat geld er niet is. Wil je de projecten steunen dan kan je dit het beste doen door ook een avond op pad te gaan met een ranger. Op deze manier gaat je geld direct naar de organisatie die de schildpadden beschermd, waardoor ze met dit werk door kunnen gaan.

Een avond zeeschildpadden kijken kost 60 Euro voor volwassen en 30 Euro voor kinderen tussen de 6 en 11 jaar. Kinderen onder de 6 jaar worden helaas niet toegelaten. Dit is inclusief vervoer van en naar je hotel. Ophalen is tussen 19.00 en 19.30 en tussen 00.00 en 01.00 ben je weer terug. Let op: het is niet toegestaan om foto’s te maken van de zeeschildpadden en / of te filmen. Ook een zaklamp is niet toegestaan, enkel de gids mag met een speciale zaklamp rondlopen.

Boekingen kunnen onder andere worden gemaakt bij:

Zoek je meer tips voor de Kaapverdische eilanden? Hier vind je al mijn artikelen over Kaapverdië.

Ook lezen:

2 comments

Marcella Molenaar 28 september 2019 - 2:15 pm

Jeej, wat een bijzonder avontuur! Ik kan me niet eens voorstellen hoe het is om 2,5 uur naar een schildpad te kijken die eieren legt. Vast heel intrigerend! Had de schildpad nog wel eieren in haar nest toen ze ‘m dicht maakte? Omdat de ranger eieren verplaatste?

Reply
Elisa van der Sluis 9 oktober 2019 - 10:03 pm

Haha, we hadden eigenlijk helemaal geen besef van de tijd. Pas toen we terugkwamen hadden we door dat we 2.5 uur daar hadden gezeten. En nee, het nest was leeg. Dat weet de schildpad (gelukkig) niet omdat ze tijdens het leggen in een soort comateuze staat raken en niet beseffen wat er om hen heen gebeurd. En ze zat met haar kop van ons af, dus kon ze het ook niet zien of iets.

Reply

Leave a Comment

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Om te zorgen dat deze website soepel draait worden cookies gebruikt. Wanneer je doorgaat met het gebruiken van deze website, zonder je cookie-instellingen aan te passen, en klikt op "Accepteren" dan ben je akkoord met deze instellingen. Accept Read More