Home BestemmingenAfrika De andere kant van reizen in Afrika: armoede, veiligheid & wat jij kunt doen

De andere kant van reizen in Afrika: armoede, veiligheid & wat jij kunt doen

by Elisa van der Sluis

“Ik tuur uit mijn raampje en geniet van het prachtige landschap wat aan mij voorbij gaat. Geniet van de leegte, de natuur en de wilde dieren die zich af en toe laten zien. Af en toe passeren we een dorpje. Ik zie gigantische huizen, de bekende rondavels, maar zie ook huizen waar de muren en daken van golfplaten zijn gemaakt. Soms staan er enkel tenten.”

De andere kant van reizen in Afrika

Het stukje hierboven schreef ik in mijn notitieboekje tijdens onze reis door zuidelijk Afrika. Normaal vertel ik je uitgebreid over hoe geweldig mooi het wel niet is in Afrika. Dat is het namelijk ook en ik maak anderen daar graag enthousiast over. Er is echter ook een andere kant. Die van armoede. De kant van, in onze ogen, niets hebben. Van honger en ziekte. Van criminaliteit. En ik denk dat het tijd is om daar ook iets over te vertellen.

Een reis door Afrika is namelijk niet enkel een opsomming van hoogtepunten. Wie door Afrika reist ontkomt er niet om af en toe keihard met de neus op de feiten te worden gedrukt. Iets waar, in mijn ogen, niets mis mee is. Het is namelijk de realiteit dat heel veel mensen in Afrika nog steeds in armoede opgroeien. We kennen allemaal de schrijnende beelden waarmee goede doelen donaties proberen binnen te halen. We kennen allemaal de beelden van extreem magere kindjes en ernstig zieke mensen. De beelden van mensen die in hutjes leven ter grootte van een schuurtje. Toch komt het elke keer weer keihard binnen als je in het echt ziet hoe sommige mensen moeten leven.

Het is namelijk best wel hard dat je in wijken als Soweto in Johannesburg letterlijk de scheiding tussen arm en rijk ziet als er aan de linkerkant van de straat gigantische huizen staan en aan de rechterkant huisjes bij elkaar gehouden door middel van golfplaten. Dat er overal mensen zijn die zich letterlijk kapot werken voor een paar dollar per maand. Dat er kleine kindjes rondlopen op blote voetjes, omdat de ouders zich geen schoenen kunnen veroorloven. Dat mensen bij de kassa hun laatste centen uit staan te tellen om 1 brood te kopen en dat de vrouw met de scheur in haar jurk vandaag haar beste jurk aanheeft.

Het is dan misschien ook niet heel vreemd dat criminaliteit een heel groot probleem is in onder andere Johannesburg. En niet dat ik criminaliteit ooit goed zal praten en ik wil hiermee ook niet zeggen dat alle criminaliteit direct voortvloeit uit armoede, maar ik ben wel beter gaan begrijpen dat mensen in het nauw soms rare dingen doen. Want vraag jezelf eens heel eerlijk af: Wat zou jij doen als jij morgen jouw kind geen eten meer kan geven? Natuurlijk antwoorden we dan allemaal dat we absoluut niet het criminele pad op gaan, maar ik denk dat als je compleet wanhopig bent je weleens hele andere keuzes zou kunnen maken.

Maar er is toch ontwikkelingshulp?

Ja, die is er zeker en daarom vind ik het, alle discussies daargelaten, nog steeds goed wat deze instanties doen. Er zijn diverse instanties die heel goed werk leveren en heel veel doen voor de Afrikaanse bevolking. Er worden scholen gebouwd, levens gered, ziektes als HIV, malaria en TBC bestreden en wederopbouw bevorderd. Ontwikkelingshulp is er en probeert de mensen zo goed mogelijk te helpen. Echter kan ontwikkelingshulp geen economie laten groeien en een arm land rijk maken. Ontwikkelingshulp bestrijdt geen corruptie en kan geen verschil maken in ongelijke machtsverhoudingen. Ontwikkelingshulp zorgt er niet voor dat overheden eerlijke lonen uitbetalen.

Waarom ben jij zo gek op een plek met zoveel ellende?

Dat is een vraag die ik meer dan eens heb gekregen en laat ik ook even voorop stellen dat het lang niet alleen ellende is wat je ziet. Juist niet! Het antwoord op de vraag is overigens vrij simpel: natuur, wildlife en de mensen. De eerste twee lijken mij vrij duidelijk, de derde heeft wellicht wat uitleg nodig. De mensen die ik er ontmoet weten mij namelijk elke keer weer te raken. Die mensen die op zo’n bewonderenswaardige manier vast weten te houden aan hun eigen cultuur, normen, waarden en tradities. Mensen die je met plezier vertellen over hun voorvaderen, geschiedenis en de manier waarop zij leven. Mensen die in onze ogen misschien niets hebben, maar vaak volledig zelfvoorzienend blijken te zijn. Die vaak oprecht kunnen genieten van de kleine geluksmomentjes in het leven en er het beste van weten te maken.

Armoede: wat kan jij doen om een beetje te helpen tijdens jouw reis?

– Gooi geen ongebruikt eten en / of drinken weg. Sowieso zul je vast eens de volgende zin horen “we don’t throw away food in Africa”. Er is namelijk altijd wel iemand die het heel graag van je wilt hebben. Op de luchthaven had ik bijvoorbeeld nog een dicht blikje ice tea en die mag je natuurlijk niet meenemen, de grondstewardess was er maar wat blij mee.

– Gaat je koffer niet meer dicht? Kijk eens of je wat kleding kan missen. Vraag bijvoorbeeld aan de receptionist of hij / zij iemand weet die er blij van wordt. Kans is heel groot dat zij wel iemand weten die er mee geholpen is.

– Wil je graag een foto maken van een local? Niet iedereen zal hier blij van worden, dus vraag het sowieso altijd van te voren. Met een lieve glimlach en de bereidheid er een kleine vergoeding (een euro is vaak al genoeg) voor te geven maakt men er vaak geen probleem van.

– Wil je graag vrijwilligerswerk doen? Vraag jezelf dan af voor wie je het doet. Zijn die kinderen echt geholpen als er iedere week een andere “lerares” Engels op de stoep staat? Focust het vrijwilligersbedrijf echt op de mensen (of dieren!) of meer op het geld wat jij binnenbrengt?

– Geef een zwerver niet zomaar geld. Net als in Nederland spelen alcohol- en drugsverslaving vaak een grote rol, door geld te geven houdt je die cirkel in stand. Koop in plaats daarvan eten of drinken en geef dat.

– Koop niet elke dag kleine flesjes water. Er is namelijk nog een probleem in Afrika, dat van een overschot aan moeilijk verteerbaar plastic. Koop liever de grote kannen van 5 liter en vul daarmee een kleiner flesje. Soms staan er in hotels ook watertanks waar je gebruik van kan maken.

– Bezoek lokale projecten en / of dorpen. Er zijn overal wel dorpen te vinden die opengesteld zijn voor toeristen. Daar kan je, tegen een kleine vergoeding, zien hoe men leeft en leer je over de gebruiken van die stam. Daarnaast zijn er een aantal kleinschalige wildlifeprojecten en / of rehabilitatiecentra die je kan bezoeken. Doe bij dat laatste wel altijd even wat onderzoek of men het dierenwelzijn wel echt voorop heeft staan.

– Koop niet alleen in grote winkels. Het zal je misschien verbazen maar in veel Afrikaanse landen vind je hele leuke winkelcentra. Echter zijn er ook veel kleine souvenirwinkels waar spullen gemaakt door de bevolking te krijgen zijn. De opbrengsten daarvan gaan (deels in elk geval) naar die bevolking. Ook zul je vaak zien dat men op veel plekken zelfgemaakte beeldjes of sieraden verkoopt. Door daar iets te kopen help je ook direct de mensen zelf. Je wilt overigens niet weten hoeveel beeldjes ik al heb…

Criminaliteit: Hoe kan jij zorgen dat jouw reis zo veilig mogelijk verloopt?

– Pin geen overmatig hoge geldbedragen. Je kan in Afrika, bij wijze van, je creditcard langs de bilspleet van een zebra halen om te betalen. Zonder dollen, je zult verbaast staan van de vele plekken waar je met een creditcard en zelfs pinpas kan betalen. Veel cash op zak is dus echt niet nodig.

– Het volgende klinkt simpel, maar men is uitgekookt. Laat niemand meekijken als je pint, ga geen gesprek aan terwijl je staat te pinnen en houdt je pincode verborgen. Begint iemand een gesprek met je tijdens het pinnen? Wimpel diegene vriendelijk, doch dwingend af. Ik overdrijf niet. Tijdens onze laatste reis werd de pinpas van één van onze medereizigers gejat en binnen 5 minuten was er 1000 dollar gepind.

– Berg je waardevolle spullen goed op. Doe je waarschijnlijk tijdens elke reis en dus ook hier. Laat je iPhone niet op tafel liggen, portemonnee stop je in een afsluitbare tas en niet in je kontzak, dat soort dingen. Laat ze ook niet in je huurauto liggen.

– Rij en / of loop niet ’s avonds. In veel gebieden is het niet aan te raden om ’s avonds over straat te lopen vanwege de criminaliteit. Daarnaast is het door het vaak ontbreken van verlichting en de grote aanwezigheid van potholes en dieren niet aan te raden om ’s avonds de weg op te gaan.

– Houd je aan de verkeersregels! Dat betekent, net als thuis, je houden aan de snelheid, niet bellen achter het stuur, stoppen voor een rood licht enzovoort. Het is gewoon levensgevaarlijk om je niet aan de regels te houden. Bovendien, doe je dit niet en wordt je gesnapt dan mag je de boete meteen aftikken. Best zonde, toch?

Tot slot

Is dit artikel een bijbel om jouw reis gegarandeerd veilig te laten verlopen? Heb ik hiermee het antwoord hoe we met zijn allen armoede in Afrika kunnen bestrijden? Nee, absoluut niet. Het zijn enkel mijn eigen ervaringen en meningen over reizen in Afrika en hopelijk wat tips waar je iets aan hebt.

Heb jij nog een goede tip om mensen lokaal te helpen of om de veiligheid van reizigers te bevorderen? Laat het weten!

Ook lezen:

25 comments

Sabine 15 november 2017 - 9:44 pm

Goed artikel! Nadat ik in Ghana ben geweest heb ik nooit meer zo en enorme armoede gezien als daar. Wel armoede, maar niet zo heftig. Ik reis altijd bewust en slaap het liefst bij lokale hotelletjes ipv de grote ketens. In Bogotá is er ook veel armoede en daar ga je op een gegeven moment simpelweg tussen leven. Klinkt een beetje gek, maar je went er gewoon aan. Als we eten over hadden in een restaurant gaven we dat aan een zwerver, en elke december kochten we kleertjes voor de arme kindjes met kanker. Veel meer dan dat en jouw tips kun je niet doen helaas.

Reply
Elisa van der Sluis 18 november 2017 - 10:37 pm

Dank je wel meid! Ik geloof meteen wat je zegt, volgens mij is het in Ghana nog vele malen erger is. Wat goed wat jullie doen zeg, respect!

Reply
Judith van der Linden 17 november 2017 - 3:55 pm

Ik ben pas terug uit Zuid-Afrika en heb uiteraard ook heel wat armoede gezien. Je ziet het, rijdt voorbij en gaat weer over tot de orde van de dag. Totdat we een rondleiding kregen in een van de townships in Kaapstad en echt bij de mensen daar op bezoek gingen. Ongelooflijk wat heeft dat veel indruk gemaakt. Wat je zegt over criminaliteit snap ik wel. Als je niks meer hebt is het bijna noodzakelijk om de criminaliteit in te gaan. Hoewel ik moet zeggen dat ik me in die 3 weken in Zuid-Afrika geen moment onveilig heb gevoeld.

Reply
Elisa van der Sluis 18 november 2017 - 10:36 pm

Ik in ZA ook niet, behalve in Jo’burg. Daar vond ik het soms wat onaangenaam zullen we maar zeggen. Die townships hakken er in hé? Niet normaal wat je daar ziet.

Reply
Jenny 17 november 2017 - 4:47 pm

Goede tips!

En boek vooral ook bij lokale bedrijven en niet bij dure reisorganisaties uit Nederland. Ik vind die overhead zo jammer…. Ik gun iedereen zijn brood, maar de locals net wat meer.

Reply
Elisa van der Sluis 18 november 2017 - 10:34 pm

Dank je! En hele goede tip, die vergat ik eigenlijk.

Reply
Carolien 17 november 2017 - 10:06 pm

Het is één van de reden dat wij nog niet geweest zijn. Ik wil heel graag voor wildlife maar kan heel slecht tegen armoede en ellende. En die criminaliteit schrikt me ook af. Toch gaan we wel een keer denk ik zo…

Reply
Elisa van der Sluis 18 november 2017 - 10:34 pm

Moet er eerlijk bij zeggend at het in Zuid Afrika wel meevalt, daar is het meer de apartheid (ondanks dat het is afgeschaft). En criminaliteit in bijvoorbeeld Jo’burg. Toch heb ik me er nog nooit echt onveilig gevoeld. In Botswana en Zimbabwe in het meer confronterend. Dat hakt er echt in.

Reply
Yvonne 17 november 2017 - 10:34 pm

Goed dat je deze kant van Afrika ook belicht! Ik moet zeggen dat wij er zelf niet heel erg veel van gezien hebben. Ik heb, sinds India, ook een ander beeld van armoede gekregen moet ik er wel bij zeggen. Maar zelf had ik juist meer dat ik juist met de nog altijd aanwezige apartheid werd geconfronteerd.. ook al is die al jaren geleden officiëel afgeschaft. 🙁

Reply
Elisa van der Sluis 18 november 2017 - 10:30 pm

Ik moet eerlijk zeggen dat ik het in Zuid Afrika nog wel mee vind vallen in vergelijking met Botswana en Zimbabwe. Daar is het vele malen erger. In Zuid Afrika is het meer de criminaliteit en, inderdaad, die eeuwigdurende ellendig apartheid.

Reply
Gabriëlle 18 november 2017 - 10:14 am

Goede tips, het is goed dat je ook dit deel van Afrika belicht! Het blijft natuurlijk lastig, maar zeker geen reden om zo’n mooi land over te slaan, dat begrijp ik 😉

Reply
Elisa van der Sluis 18 november 2017 - 10:29 pm

Nee absoluut niet! ik heb mij nooit onveilig gevoeld, maar het is wel opletten. Het is voor mij meer de armoede die er enorm inhakt elke keer.

Reply
Jessica 18 november 2017 - 11:53 am

Wat een interessant artikel meid, ik ga het voor je delen op Facebook want er staan een hoop goede tips in (niet alleen voor Afrika maar ik denk voor reizen in het algemeen naar ontwikkelingslanden).

Reply
Elisa van der Sluis 18 november 2017 - 10:28 pm

Dank je wel voor je compliment en voor het delen! Superlief!

Reply
Diana 18 november 2017 - 12:48 pm

Wat een super goed artikel. Belangrijk is om mensen om deze dingen bewust te maken. Zelf ben ik in een van de armste stukken van Zambia geweest en vond het heftig om te zien. Wij hebben toen vanuit Plan Nederland veel tips mee gekregen hoe we bijvoorbeeld met bepaalde dingen moesten omgaan. Zelf lieten wij bijvoorbeeld ook kleding achter of als we iets wilde geven, gaven we iets dat ze mee naar school konden nemen.

Reply
Elisa van der Sluis 18 november 2017 - 10:27 pm

Dank je wel! vind het zo knap wat jij daar gedaan hebt, echt petje af! Lijkt mij namelijk heel moeilijk om dat allemaal te zien.

Reply
Sanne 18 november 2017 - 2:27 pm

Goede blog, goed dat je dit ook aan de orde brengt op jouw artikel. Ik denk dat deze tips niet alleen in Afrika gelden, maar op een heel hoop bestemmingen.

Reply
Elisa van der Sluis 18 november 2017 - 10:25 pm

Dank je wel! Klopt inderdaad dat dit op heel veel bestemmingen betrekking heeft. Ik betrok het op Afrika vanwege onze reizend daar.

Reply
Denise 20 november 2017 - 12:13 am

Goed stuk met veel tips. En ik moest lachen om je opmerking over die ‘bilspleet van een zebra’, ha ha.
Ik snap overigens heel goed dat je juist van dit soort plekken houdt. Het is soms ook maar wat mensen willen zien. Je houdt er juist van omdat je er ook andere dingen ziet dan alleen maar ellende. Mooie natuur, lieve mensen, of iets anders wat je raakt.

Reply
Henriette 20 november 2017 - 10:34 pm

Goed dat je ook de andere kant beschrijft. Dat heb ik zelf ook o.a. ervaren in Soweto. Goede tips ook die je geeft om een beetje bij te dragen.

Reply
Aniek 21 november 2017 - 5:02 pm

Goed artikel! Dit geldt denk ik voor veel bestemmingen. Je kan ergens met oogkleppen op naartoe gaan en alleen de mooie kanten zien, of ook de minder mooie ervaren en kijken wat je hieraan kan bijdragen.

Reply
Aniek 21 november 2017 - 5:03 pm

2/2 Kan bijdragen om dingen te verbeteren. Ik heb vaak gekeken om ergens vrijwilligerswerk te doen, maar ik twijfel inderdaad omdat ik me ook afvraag of het alleen de verkeerde mensen geld oplevert of dat je hulp ook bij de mensen komt die het nodig hebben….

Reply
Britte 23 november 2017 - 9:30 pm

Wat goed om dit in beeld te brengen! Veel reizen is leuk, maar naast al die mooie plekken, is dit ook onderdeel van de realiteit die niet vergeten mag worden!

Reply
Jenny 23 november 2017 - 11:05 pm

Ik laat heel vaak kleding achter als ik reis. Ook in Nederland gooi ik zelden iets weg. Goed als dingen recycled en hergebruikt kunnen worden!

Reply
Shamira | Kompas 24 24 november 2017 - 12:11 pm

Fijn dit soort blogs. Niet omdat armoede en criminaliteit zo leuk zijn, maar de eerlijkheid over de andere kant van een bestemming is ook eens goed om te delen. Het maakt je weer even bewust dat het niet overal even goed is geregeld. Goed dat je naast het noemen van de problemen ook benoemt wat je als reiziger kan doen, ook al is het per persoon maar een minimaal effect. Bij elkaar kunnen we daar grote stappen mee zetten en het overal een beetje beter maken!

Reply

Leave a Comment

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Om te zorgen dat deze website soepel draait worden cookies gebruikt. Wanneer je doorgaat met het gebruiken van deze website, zonder je cookie-instellingen aan te passen, en klikt op "Accepteren" dan ben je akkoord met deze instellingen. Accept Read More