Home BestemmingenAfrikaBotswana Een ontmoeting met de San in Botswana

Een ontmoeting met de San in Botswana

by Elisa van der Sluis

Als er één land is wat je roept om de gebaande paden te verlaten en op ontdekking te gaan dan is het wel Botswana. Diep in de bush maak je namelijk kennis met de meest leuke en bijzondere mensen. Zo verlieten wij de Trans Kalahari Highway voor een ontmoeting met de San in Botswana.

Van de gebaande paden af

Na een lange rit komen we aan bij de Dqae Qare San Lodge, een lodge die beheert wordt door leden van de San. Het is een kleinschalig complex, diep in de Kalahari. Er staat niet meer dan 1 gebouw met zo’n 10 kamers en wat campsites. Om er te komen moet je van de Trans Kalahari Highway af en nog zo’n halfuur over een zandpad rijden, langs talloze prikkelbosjes. Geen bijzonder fijne rit, je wordt letterlijk alle kanten op geslingerd en moet ook nog uitkijken dat je geen kudu of nyala omver rijdt. Ook is het niet handig om al te dicht langs de bosjes te rijden, die zulke lange stekels hebben dat ze je auto zeker zullen beschadigen. Maar we redden het en vrolijk springen we uit de truck.

Zodra we uitstappen komt er een kleine man lachend op ons afgelopen en verwelkomt ons met een vrolijk “hello, my friends!”. De man oogt klein, fragiel en met zijn lieve glimlach is het moeilijk voor te stellen dat dezelfde meneer 1 van de beste jagers van zijn dorp is. Twee minuten later wandelt er een parelhoen voorbij en de man verteld breed grijnzend dat dit zijn favoriete vangst is. Lekkerder dan kip en makkelijker te plukken. Ik ben vooral blij dat hij geen demonstratie besluit te geven.

Even later komt er een vrouw aangewandeld die zowaar nog kleiner is dan de man. Ik denk dat ze zo’n 1.45 meter hoog was. Ze oogde enorm jong en de verrassing was dan ook ontzettend groot toen zij vertelde dat ze in de 30 was. Exact wist ze het niet, de San houden geen verjaardagen bij. En dan is het tijd om samen met deze twee leden van de San op pad te gaan. Een wandeling door de wildernis!

Wandelen door wildernis met de San

Al snel werd me duidelijk dat deze mensen werkelijk alles weten van de bush. We wandelen steeds dieper tussen de struiken, paden zijn er niet. De enige sporen die we zien zijn die van dieren. De San kennen iedere plant, struik en boom en weten exact waar het voor te gebruiken is. Zo gebruiken ze de takken van de prikkelbosjes die we eerder zo hekelden tegen malaria. Wanneer iemand ziek is koken ze water in een grote ketel, doen de takken erbij en de zieke gaat dan boven de pot zitten met een deken om zich heen. Een paar uur later zou de malaria over zijn. Ook het sap uit bomen zou een helende werking hebben voor verschillende wonden en steken. Andere planten werken tegen diarree en buikpijn en sommigen bevorderen vruchtbaarheid. Eigenlijk een soort les in homeopathie dus.

Ergens halverwege de wandeling wordt er uitgebreid de tijd genomen om te laten zien hoe men vuur maakt. De man pakt een tak, maakt er een gaatje in en met een ander takje begint hij hard te wrijven. Ik dacht nog dat dit wel even kon duren, maar al na een minuut komt er rook te voorschijn. De vrouw begint te blazen en in no time komen de vlammen te voorschijn. Waanzinnig om te zien!

We wandelen nog iets verder en ik vraag de man naar zijn tas. Hij verteld dat het een jakhals was die hij zelf gedood heeft. Het vlees hebben leden van de San gedeeld, van de huid maakte hij een tas voor zijn speren. De punten van de speren zijn van botten gemaakt. Zo wordt een gedood dier dus volledig gebruikt, bijna niets wordt weggegooid. Hij verteld ook dat zij enkel doden wanneer het nodig is. Om te overleven of om te eten.

Het moderne leven van de San in Botswana

De San zijn waarschijnlijk het oudste volk in zuidelijk Afrika. Ze zijn waarschijnlijk de eerste inwoners van zowel Zuid Afrika als Botswana en er zijn onder andere rotstekeningen gevonden van zo’n 70.000 jaar geleden. Hoewel de San in Botswana erg traditioneel zijn, beginnen ook zij de gemakken van de moderne wereld te ontdekken. Zo dragen ze niet enkel meer kleding gemaakt van huiden, maar ook gewoon T-shirts en broeken. Vuur wordt niet altijd met stokjes gemaakt, ze hebben ook weleens een aansteker. Ook voor de bouw voor hun huizen maken ze gebruik van moderne hulpmiddelen. Wel wordt benadrukt dat zij hoe dan ook vast proberen te houden aan hun eeuwenoude cultuur en de tradities die daarbij horen, zoals de jacht en de trancedansen. Dit is hoe zij al jaren leven, wat hen identificeert en dat zijn ze niet van plan om op te geven. En daar kan ik alleen maar bewondering voor hebben.

Zelf de San in Botswana bezoeken?

Wie graag zelf de San in Botswana wilt bezoeken kan dit het beste doen in de Kalahari, rondom de plaats Ghanzi of in de Okavango Delta. Wij bezochten de Dqae Qare Lodge nabij Ghanzi, waar we ook een nacht bleven slapen. Prijzen liggen rond de €55,- per nacht, inclusief eten voor een kamer. Kamperen is aanzienlijk goedkoper en kost slechts €6.50 voor een standplaats. Je kunt bij de San eten, maar je bent ook vrij om eigen eten en drinken mee te nemen. Houdt er rekening mee dat water schaars is en het voor kan komen dat er geen water is om mee te douchen. Warm water is er sowieso niet. Er zijn diverse activiteiten die je samen met de San kunt doen, zoals vuurmaken, een bushwalk of sieraden maken.

Zou jij tijdens een rondreis een bezoekje brengen bij de San?

Ook lezen:

18 comments

Stéphanie 8 januari 2018 - 8:47 am

Mooi verhaal en prachtig vastgelegd Lies! Ik vind het altijd fascinerend om te zien hoe mensen leven, zo afgelegen en met weinig voorzienningen. Hoe gaaf is het als je deze mensen zelf mag ontmoeten, en heel leerzaam ook. Ik zou zeker een bezoek aan de San willen brengen.

Reply
Elisa van der Sluis 17 januari 2018 - 12:07 am

Dat vind ik dus ook, je leert er ook echt van. Dit is ook echt wel 1 van onze hoogtepunten van de reis 🙂

Reply
Rowan 10 januari 2018 - 3:41 pm

Ik vind het altijd erg mooi om te zien hoe andere mensen leven, maar jij hebt het op deze manier ook nog eens zelf kunnen ervaren! Zo bijzonder!

Reply
Elisa van der Sluis 17 januari 2018 - 12:06 am

Dit vergeet ik echt nooit meer, zo bijzonder om te zien!

Reply
Andrea 11 januari 2018 - 1:11 pm

Lijkt me prachtig om eens te ervaren! Mijn droom is om eens een tijdje mee te mogen draaien in zo’n cultuur met de kinderen erbij. Ik denk dat wij en onze kinderen nog veel van hun kunnen leren.

Reply
Elisa van der Sluis 17 januari 2018 - 12:06 am

Ik denk eigenlijk dat menig mens hier iets van kan leren. Het is een echte ervaring en het leert je iets over het leven. Mooie droom dus!

Reply
Aniek 11 januari 2018 - 1:51 pm

Wat een bijzondere ontmoeting. En mooi beschreven! Ik zou zeker een bezoek aan de San willen brengen.

Reply
Elisa van der Sluis 17 januari 2018 - 12:06 am

Het is heel gaaf, echt een ervaring die je niet snel zou vergeten 😉

Reply
Emmy 11 januari 2018 - 2:56 pm

Wat een mooi verslag van een bijzondere reis. Ik hoop dat ook eens te ervaren.

Reply
Elisa van der Sluis 17 januari 2018 - 12:05 am

Dank je wel! Laat het weten als je ooit tips nodig hebt!

Reply
The lemon kitchen 11 januari 2018 - 9:21 pm

Yes! Prachtige fotos en leuk geschreven

Reply
Elisa van der Sluis 17 januari 2018 - 12:04 am

Dank je wel! 🙂

Reply
Britte 11 januari 2018 - 9:44 pm

Mooi om te lezen en je hebt het ook nog eens mooi verteld, lijkt me een bijzondere ervaring. Als je met dit soort stammen in aanraking komt, lijkt het me dat je vertrouwde wereld in Nederland zo ontzettend ver weg lijkt! Toch ‘grappig’ dat zij ook worstelen met de moderne cultuur. Inspirerend!

Reply
Elisa van der Sluis 17 januari 2018 - 12:04 am

Dank voor het compliment! En sorry voor mijn late reactie 😉

Reply
Carolien 12 januari 2018 - 9:27 am

Oh wow, mooi om te lezen. Dit zou ik zeker willen doen als ik in Botswana ben. Afrika komt steeds hoger op mijn lijst te staan. Nu mijn wederhelft nog overtuigen. Ik heb al gezegd, volgend jaar wil ik naar Afrika! haha

Reply
Elisa van der Sluis 17 januari 2018 - 12:04 am

Ik ben heel benieuwd hoe jij het zou ervaren, vooral omdat je ook dol bent op mooie natuur!

Reply
Diana 12 januari 2018 - 9:52 pm

Als eerste lijkt het mij enorm bijzonder om dit te mogen ervaren ookal is het georganiseerd. Toen ik Zambia was kreeg ik ook te maken met een stam en zag daarvan bepaalde gebruiken. Heel bijzonder. Ook dat ze een dier doden wanneer dat echt alleen nodig is bijzonder om te zien.

Reply
Elisa van der Sluis 17 januari 2018 - 12:03 am

Gaaf is dat he? Om te zien hoe men leeft en wat de gebruiken zijn. Overigens hebben de San een paar plekken die je als buitenstaander mag bezoeken, in de “echte” dorpen kom je niet binnen. Mede omdat je ze niet kan vinden. Eigenlijk zijn dit soort dingen dus altijd georganiseerd. Wat niet erg is, het is er heerlijk rustig zonder veel toeristen.

Reply

Leave a Comment

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Om te zorgen dat deze website soepel draait worden cookies gebruikt. Wanneer je doorgaat met het gebruiken van deze website, zonder je cookie-instellingen aan te passen, en klikt op "Accepteren" dan ben je akkoord met deze instellingen. Accept Read More